Kalandar yaşlı dede ve ninelerimiz zamanında sıkça kullanılan ay ismidir. Ayrıca kalandar rumi yılbaşıdır. Ocak ayının 13’ünü 14’ünü bağlayan gece yani bu gecedir.
            Bu gecede yaşlıların anlattıklarına göre Kalandar da evlerin kapısı çalınır içeriye cenbiye (çanta) atılacak kadar aralık bırakılarak çente evin içine atılırdı. İçeriye atılan çente ye evde bulunan ne varsa elma, armut, mandalina, ya da kuru üzüm, kuru incir, kartopu (patates), ayva, kodoş (mısır), hurma gibi yiyecekler konulur ve kapıdan dışarıya atılırdı.

            Zemheri, Kara kış soğukların  başladığı 14 Ocak Kalandar gününde Karakoncoloslar yeraltından çıkacak. Kuymakları kapıya bırakmayı unutmayın. Karakoncolos (çoğul: karakoncilo) gündüzlerin en kısa olduğu, güneşin ekvatordan en uzak olduğu dönem olan 25 Aralık ile 6 Ocak tarihleri arasında yaşadığı yeraltı dünyasından çıkarak insanlara zarar vermeye çalışan iblislerin  adıdır.
                 “Kalandaris kulandaris
                   Erkek uşak dişi buzak
                   Ver Allah ver
                   Dolsun bucak”
            Bir Trabzon manisinde geçen

               “Bekârlar neler çeker, Kalandar soğuğunda!” sözlerinden kışın en soğuk günlerine denk gelen Kalandar ayını (Ocak) köylülerin   ek dışarı çıkmadan evlerinde aileleriyle birlikte geçirdiğini anlayabiliriz.  Kalandar kelimesi Trabzon’da Yılbaşı gününe (13 Ocak/24 Aralık) ve bugünün gecesinde yapılan eğlenceler ve mahalli takvimde yılın ilk ayına verilen isimdir  

                Terminoloji

            Trabzon civarı ve Anadolu’nun bazı bölgelerinde karakoncolos adıyla bilinir. Terim Yunanca kalikantzarus kelimesinden kök almakta olup Karadeniz Rumları tarafından Karakoncoloz,  koncoloz  ve koncolozi formları kullanılmaktadır.  İlginç olan bu yeraltı iblisinin Yunan denizcilik geleneği sayesinde çeşitli Akdeniz ülkelerine yayılıp onların folkloruna girmesi bir deniz cini olarak kabul edilmesidir.  Arapça’ya “bir çeşit vampir” qârâqendlûz (Cezayir)  formunda geçmiştir.  Karadeniz’in bazı bölgelerinde Türkçe Yaban Adamı, Meşe Adamı  (Orman Adamı) veya  Lazca “Germakoçi “(Dağ adamı) isimler almasına ya da deforme edilerek koncala ,  koncoloz, karakancala, kancala (İkizdere),  congalaz (Yozgat) formlarına dönüşmüştür