Dr. Zafer Kamiloğlu sigara hakkında bilinenler-bilinmeyenleri açıkladı. Sigara neden zararlıdır ?
Sigara içerdiği nikotin, katran ve diğer zehirli gazlar sebebiyle insan bedeninde toksik etki yaratmaktadır. Özellikle katranın içeriğinde 4500 civarında insan vücudu için zehirli kimyasal bileşik bulunmaktadır. Bu kimyasal bileşiklerden 40 kadarının ‘kesinlikle’ kansere yol açabileceği bilim adamları tarafından 90’lı yıllarda tespit edilmiştir.

Sigaranın dumanında bulunan karbon monoksit ve nitrojen oksit gibi gazlar kandaki oksijen miktarını azaltıp, organlara ve beyine yeterli miktarda oksijen gitmemesine sebep olmaktadırlar. Bu sebeple kalp daha hızlı çalışıp, daha fazla oksijen içeren kan pompalama arzusu ile hareket ettiği için kalp krizi riski sigara içen insanlarda, içmeyen insanlara göre %80 daha fazladır.

Diğer yandan sigaranın içerisinde bulunan ve esas bağımlılık yaratan madde nikotin ise tarih boyunca “zehir” olarak kullanılmıştır. Her ne kadar sigarada bir insanı direk öldürecek kadar nikotin bulunmasa da, yeterli miktarda nikotin alan bir insan birkaç saat içerisinde ölebilir.

Sigara bağımlılık yapar mı ?
Sigara içerdiği nikotin sebebiyle, yukarda da belirttiğimiz gibi bağımlılık yapmaktadır. Ancak sigara bağımlılarını bu denli zorlayan yoksunluk duygusu sadece nikotin sebebiyle oluşmamaktadır. Sigara, aynı zamanda kokain ve amfetamin de içermektedir. Bu sebeple uzun yıllar süren sigara kullanımında, tiryakilerde bu maddelere karşı da bir yoksunluk duygusu oluşmaktadır.

Sigaranın sağlığa zararları nelerdir ?

Sigara içen bir insanın cildi, normalden 2 kat daha hızlı kurur ve buruşur. Sigara içenler ilerleyen yaşlarda yaşıtlarına göre çok daha yaşlı gözükürler. Sigara kullanımında –özellikle uzun ve orta dönem- diş eti hastalığı riski, sigara içmeyen birine göre %70 daha fazladır. Sigara kalbe giden damarları oldukça hızlı bir şekilde tıkar. Kalbe gelen ve giden damarların daralmasıyla birlikte kalp olağandan çok daha fazla çalışır ve kriz riski artar. Damar hastalıkları zamanla kangrene ya da burger hastalığına sebep olabilir. Sigara içen insanların beyin kanaması riski %50 daha fazladır. Bunun sebebi beyinin yeterli miktarda oksijenle beslenemeyip, beyine gelen damarlarda oluşan daralma sonucu beyinde oluşan baskıdır. Sigara içen kadınlarda hamilelik zorlaşır. Düşük riski oldukça artar. Erken doğum ise en beklendik senaryodur. Rahim ve yumurtalık kısırlığı ile erken menopoz ve rahim kanseri riski oldukça yüksektir. Sigara içen erkeklerde ise sperm sayısı azalır. Spermlerin sağlıklı olmaması sebebiyle sağlıklı bir gebelik gerçekleşmeyebilir. İktidarsızlık, sigara içen erkeklerde normale göre %40 daha fazla görülmektedir. Şüphesiz, sigaranın ilk hedefi ağız, nefes borusu ve dolayısıyla akciğerlerdir. Akciğerlerde oluşan astım, kronik bronşit gibi rahatsızlıkların %80’i sigaradan kaynaklanmaktadır. Akciğerlerin süngerimsi yapısı sebebiyle toksik maddelerin çoğu burada toplanırlar. Akciğer kanserine yakalanma riski çok ama çok yüksektir. İstatistikler, akciğer kanseri vakalarının %95’inin sigara içtiğini ortaya koymuştur. Gözlerde katarakt veya geçici/kalıcı körlük meydana gelebilir. Kemik erimesi sigara içen insanlarda ve özellikle sigara içen kadınlarda çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır.

İstatistikler:
WHO (Dünya Sağlık Örgütü) verilerine göre son 50 yılda ortaya çıkan kanser vakaları göz önüne alındığında akciğer kanseri ilk sırada yer alıyor. Akciğer kanseri vakaları, son 50 yılda %300 artarak en çok rastlanan kanser türü olarak tıp tarihine geçmiş durumdadır.

Türkiye’de her yıl yaklaşık 50bin kişide akciğer kanseri görülmektedir. Uzmanlar bu oranın 10 yıl sonra %100 artacağını ön görmektedirler.  Kronik bronşit vakalarının %75’inin nedeni sigaradır. Kalp ve damar hastalıklarının %40’ından fazlasının ise sorumlusu yine sigaradır.

Günde sadece 5 adet sigara içen hamile bir kadının erken doğum yapması ya da görece az gelişmiş bir bebek doğruma riski %35’in üzerindedir.

Ağız kanseri vakalarının ‘tamamının’ sorumlusu sigaradır. Yemek borusu kanserlerinin ise %90’ı sigaradan kaynaklanmaktadır.

Pasif İçicilik:
Sigara kullanan kişilerin bulunduğu ortamlarda bulunan kişiler edilgen (pasif) içici olarak adlandırılır ve sigaranın zararlarından bazen içen kişiden daha çok etkilenirler. Bu durumu biraz olsun engellemek için toplu olarak bulunulan yerlerde içen ve içmeyen kişileri ayrı ortamlarda tutmaya yönelik çalışmalar vardır. Örneğin birçok restoranda sigara içilen ve içilmeyen bölümler ayrılır. Toplu taşım araçları ve bazı kapalı mekanlarda hiç içilmez. Ancak bu önlemlere rağmen sigara açık havada bile içmeyenlere zarar vermekte ve rahatsız etmektedir.

Sigara Nasıl Bırakılır?                                                                                                     Sigarayı bırakmada insanlara başarılı bir şekilde yardımcı olan birçok farklı yöntem vardır. Bunlardan bazıları:

• Sigarayı birden bırakmak.
• İçtiğiniz sigara sayısını sistematik bir şekilde azaltmak.
• Zamanla nikotin alımınızı giderek azaltmak.
• Bırakma semptomlarını azaltmak için, nikotin replasman terapisi veya nikotine karşı ilaç tedavisi kullanmak.
• Nikotin destek gruplarından yararlanmak.
• Hipnoz, akupunktur veya bilişsel davranış tekniklerini kullanan danışmanlıkları denemek.

Genç içicilerin aileleri için ipuçları:                                                                                                      Çoğu sigara içicisi 11 yaşları civarında ilk sigaralarını dener ve bir çoğu 14 yaşına geldiklerinde sigara bağımlısı olur. Bu durum ebeveynleri ve velileri endişelendirebilir ancak, sigara bırakma konusu olduğunda gençlerin karşılaştığı kendilerine özgün engelleri ve akran baskısını anlamak önemlidir.

• Tehditlerden ve ültimatomlardan kaçının.  Çocuğunuzun neden sigara içtiğini bulun; çocuğunuz arkadaş grubu tarafından kabul edilmek veya sizin dikkatinizi çekmek istiyor olabilir.   Sigarayı bırakmasına yardımcı olabilmek için onun hayatında ne gibi değişiklikler yapılabileceği hakkında konuşun.
• Çocuğunuz sigarayı bırakma sürecinden geçerken sabırlı ve destekleyici olun.
• Sigara içmeyerek çocuğunuz için iyi bir örnek teşkil edin. Kendileri sigara içen ebeveynlerin çocuklarının da sigara içmesi ihtimali daha fazladır.
• Çocuklarınızın sigara içen arkadaşları varsa bunu bilin. Sigarayı reddetme yolları hakkında çocuklarınız ile konuşun. Sigara içmenin sağlığa zararlarını ve fiziksel yönlerini (nefes kokusu, sararmış dişler ve tırnaklar gibi) açıklayın.
• Evinizde sigarasızlık ilkesi kurun. Kimseye evin içinde sigara içmeye hiçbir zaman müsaade etmeyin.