Trabzon Valiliği Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen ‘Jersey Süt Sığırı Yetiştiriciliği Tereyağı ve Süt Üretimini Geliştirme’ konulu sempozyum, Trabzon'da tereyağının merkezi olarak kabul edilen Tonya’da yapıldı.     

       Sempozyuma Tonya Kaymakamı Halit Mengi, AK Parti Trabzon Milletvekili Salih Cora, Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel, Orman Bölge Müdürü Mümin Döngez, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Cahit Gülbay ve davetliler hazır bulundu.
      Sempozyumun açılışında konuşan Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Cahit Gülbay, Trabzon’da büyükbaş hayvancılığın daha çok süt üretimi için yapıldığını ve son zamanlarda et üretimine dönük besicilik kültürünün de yaygınlaşmaya başlandığına dikkat çekti. Gülbay, Trabzon’un coğrafik yapısı nedeniyle diğer maliyetler dikkate alındığında, sığır yetiştiriciliğinin aile tipi süt sığırcılığı işletmesinin sürdürülebilir olduğu ve birçok avantajlarından dolayı da jersey ırkı ile çalışıldığını söyledi.
     Sempozyumun Tonya’da yapılmasının önemine değinen Tonya Belediye Başkanı Osman Beşel; “Osmanlı salnamelerine konu olan tereyağının merkezinin Tonya olduğunu, ticaretteki acımasız yarış ne yazık ki Tonya tereyağını da vurmaya çalıştığına dikkat çekti.  Başkan Beşel; Tonya, tereyağı ve süt üretimi konusunda kapasitesini büyütemedi ama kalitesi de asla küçülmedi. Esas olan o kaliteyi muhafaza ettik. Belgesini de, bundan iki ay evvel yapılan ve ülke genelinden 360 tereyağının katıldığı yarışmada Tonya tereyağı birinci seçilerek almıştır. Her ne kadar ekonomik gelişmeler ve dünyadaki ekonomik alandaki bu yarışta yerimizi alamamış olsak da, kalitede yerimizi aldık diye düşünüyorum. Tonya’da süt ve tereyağı üretiminin büyük işletmeler, holdingler şeklinde değil de, önceden gelen geleneksel aile işletmeciliğinin geliştirilmesi en azından muhafaza edilmesi için mutlaka tedbirler alınması gerektiğini” ifade etti.
      Bu sempozyumun tereyağının merkezi olan Tonya’da yapılmasından mutluluk duyduğunu, buradan çıkacak sonuçların ileride rapor haline getirilerek gerekli mercilere ulaştırılacağını kaydeden Trabzon Milletvekili Salih Cora konuşmasında, “İlçemiz ve ilimiz süt ve süt ürünleri ile özellikle tereyağı ile adını duyurmuştur. Bölgemize ait tereyağının özelliği ilimizde bulunan jersey sığır ırkından kaynaklanmaktadır. Jersey sığır ırkı ilimize 1968 yılında Milletvekili Ahmet Şener‘in katkılarıyla getirilmiştir. Jersey sığırı küçük yapısı ve bölgenin kıt yem kaynaklarına uyum sağlamış, yerli ırkı da ıslah ederek bugünlere gelinmiştir. İnsanlarımız ve çiftçilerimiz bu ırkın kaliteli ve yağlı sütü sayesinde tereyağı üreterek satmış, gelir ve geçimini sağlamıştır. İlimizden diğer illere özellikle Karadeniz illerine de damızlık hayvan satışı yapılarak bu illerde de yaygınlaşması sağlanmış, tereyağının önemi daha da ortaya çıkmıştır. Bu sebeple bölgemiz için Trabzon tereyağına özeliğini kazandıran Jersey sığır ırkının değeri ve kalitesi tartışılmazdır.” dedi.

 AK Parti döneminde bölge hayvancılığı için yapılan çalışmalar hakkında da konuşan Salih Cora özellikle çayırlık alanların destekleme kapsamına girmesine dikkat çekti. Bu konuda Plan Bütçe Komisyonu'nda özel gayret gösterdiği bilenen Salih Cora yapılanları şöyle sıraladı: “Bölgemizde hayvancılık için çok önemli olan çayırlık alanlara yem bitkileri desteklemesi kapsamında destekleme verilmesi için 2016 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile yaptığımız çalışma ve görüşmeler sonucunda 2017 yılında destekleme kapsamına alınmış olup yakında çıkacak olan 2017 yılı Destekleme Tebliğinde açıklanacaktır. Hayvancılık yapan çiftçimiz üretim yaptığı çayırlık alanlar için destekleme alacaktır. Yeni yapılacak veya modernize edilecek ahır ve ağılların inşaatına %50 hibe desteği verilmektedir. 2016 Kasım ayı itibariyle 6.888 proje için 89,4 Milyon TL hibe ödenmiştir.
      Yem bitkileri üretiminin artırılması ve hayvancılığının kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla yem bitkileri önemli miktarda desteklenmektedir. Yem bitkileri kapsamında 2016 yılında 527 bin hektar alanında 343 Milyon TL destek ödenmiştir. 2003-2016 döneminde toplam 4,1 milyar TL yem bitki desteği ödenmiştir Hayvancılıkta önemli bir girdi olan yemde %8 olan KDV 2016 yılı şubat ayı itibariyle tamamen kaldırılmıştır. Bu düzenleme ile hayvancılıkta maliyetin azaltılması ve üretici karlılığının artırılmasına önemli katkı sağlamıştır.”
      Hayvancılıkla uğraşan vatandaşların ineklerini satarak İŞKUR aracılığı ile bir başka işe girmek için çaba gösterdiğini ifade eden Cora, “Bu hayvancılığa darbe vurur. Bunun üzerine gitmeliyiz. İneğini satana değil aksine bakıp ülke ekonomisine katkı sunan vatandaşımıza İŞKUR katkı sunmalı. Bu konuda bir çalışma yapılmasını doğru buluyorum” şeklinde konuştu.
      Hayvancılıkta atılması gereken adımları da Salih Cora şöyle sıraladı: “Hayvancılığa yapılacak olan desteklemelerde bölgemizde jersey sığır ırkının lehine korumaya ve yaygınlaştırmaya yönelik teşvik edici olmalıdır. 2016 yılında Trabzon’un mera hayvancılığı kapsamına alınması ile 2017 yılında buzağılara verilecek 750 lira desteğin ilimizde sadece jersey ırkına verilmesi diğer ırkların bu kapsamdan çıkarılması jersey ırkının artışını sağlayacaktır. Son yıllarda ilimizde ve bölgemizde Trabzon Tereyağı adı altında taklit ve sahte ürünler satılarak haksız kazanç sağlanmakta, tüketici yanıltılmaktadır. Gerçek Trabzon Tereyağı üreten çiftçilerimizin hakkı yenilmektedir, mağdur olmaktadır. Bu sahte ürünlerle mücadele ve gerekli yasal uygulamalarla Trabzon Tereyağının önü açılmalıdır, hak ettiği yeri bulmalıdır. Bakanlığın ahır ve ağıl yapımı için verilen hibe projelerde, yetiştiricilere çeşitli ölçeklerde tip projeler geliştirerek verilmeli, yetiştirici için külfet oluşturan proje hazırlama maliyetleri asgariye indirilmeli.
    Belediyelerin ahır ve ağıl projeleri ruhsatlandırma işlemlerinden ücret almamalı yetiştiriciyi teşvik etmelidir. Bakanlığın 2016 yılında çiğ süt satışına yönelik birim fiyata uyguladığı desteklemede 2 saat içerisinde aynı ilçe içerisinde satılabilen süte destekleme verilmektedir. Oysa 2 saat içerisinde civarda bulunan süt fabrikalarına ulaşılabilmektedir. Dolayısı ile ilçe sınırının kaldırılması, ayrıca soğuk zincirde nakli yapılması durumunda da süre sınırlandırılmasının kaldırılması gerekir.

Kırsalda hayvancılık yapan insanlarımızın yaş ortalaması yüksek olduğundan iş gücü yetersizliği sebebiyle hayvancılık desteklemelerinden istenen ölçüde yararlanamamaktadır. Genç nüfusun hayvancılıkta istihdamını sağlamak ve teşvik edici olmak için hibe destek oranlarında gençlere yönelik ilave ek hibe verilmesi kırsalda gençlerin hayvancılıkta istihdamını artıracaktır.”